قازان سۈيىنىڭ pH قىممىتىنى تەڭشەش ئۈچۈن ناترىي كاربونات ياكى ناترىي گىدروكسىد ئىشلىتىشنىڭ ئەۋزەللىكلىرى ۋە كەمچىلىكلىرىنى سېلىشتۇرۇش

1. قازان سۈيىنىڭ pH قىممىتىنى تەڭشەش سەۋەبى

ھازىر جۇڭگودىكى كۆپىنچە قازانلار تەتۈر ئوسموس ئارقىلىق مىنېرالسىزلاندۇرۇلغان سۇ ياكى ناترىي ئىئون قالدۇق ئالماشتۇرۇش ئارقىلىق يۇمشاتۇلغان سۇ ئىشلىتىدۇ، تەتۈر ئوسموس ئارقىلىق مىنېرالسىزلاندۇرۇلغان سۇ ياكى ناترىي ئىئون قالدۇق ئالماشتۇرۇش ئارقىلىق يۇمشاتۇلغان سۇنىڭ pH قىممىتى ئاساسەن تۆۋەن ۋە كىسلاتالىق بولىدۇ، تەتۈر ئوسموس ئارقىلىق مىنېرالسىزلاندۇرۇلغان سۇنىڭ pH قىممىتى ئادەتتە 5-6، ناترىي ئىئون قالدۇق ئالماشتۇرۇش ئارقىلىق يۇمشاتۇلغان سۇنىڭ pH قىممىتى ئادەتتە 5.5-7.5 بولىدۇ. بۇ ئۇسۇل قازان ۋە تۇرۇبا يوللىرىغا كىسلاتالىق سۇ بىلەن تەمىنلەشنىڭ چىرىش مەسىلىسىنى ھەل قىلىش ئۈچۈن قوللىنىلىدۇ. دۆلەتلىك BG/T1576-2008 ئۆلچىمىنىڭ بەلگىلىمىسىگە ئاساسەن، سانائەت قازان سۈيىنىڭ pH قىممىتى 7-9 ئارىلىقىدا، مىنېرالسىزلاندۇرۇلغان سۇنىڭ pH قىممىتى 8-9.5 ئارىلىقىدا بولىدۇ، شۇڭا قازان سۈيى بىلەن تەمىنلەشتە pH قىممىتىنى تەڭشەش كېرەك.

2، pH قىممىتىنى تەڭشەش ئۈچۈن قازاننىڭ سۇغا ناترىي كاربونات قوشۇشنىڭ ئاساسىي پرىنسىپى

ناترىي كاربونات ئادەتتە سودا، سودا كۈلى، سودا كۈلى، يۇيۇش ئىشقارى دەپ ئاتىلىدۇ، ئىشقار ئەمەس، تۇز دەپ تۈرگە ئايرىلىدۇ، خىمىيىلىك فورمۇلا Na2CO3 بولۇپ، نورمال ئەھۋالدا ئاق پاراشوك ياكى نېپىز تۇزغا ئايلىنىدۇ. قازاننىڭ يېمەكلىك سۈيىگە ناترىي كاربونات قوشۇشنىڭ ئاساسىي پرىنسىپى، سۇدا ئېرىپ ئىشقارلىق بولۇش ئۈچۈن ناترىي كاربوناتنى ئىشلىتىش، بۇ كىسلاتالىق يېمەكلىك سۈيىدىكى كاربون تۆت ئوكسىدنى نېيتراللاشتۇرۇپ، قازان ۋە تۇرۇبا يولىدىكى كىسلاتالىق يۇمشاتقان سۇ ياكى تۇز سۈيىنىڭ چىرىشىنى ھەل قىلالايدۇ. ناترىي كاربونات ئاجىز ئېلېكترولىت بولۇپ، سۇدا ئېرىپ، ناترىي كاربونات ۋە ناترىي بىكاربوناتنىڭ بۇفېر ئېرىتمىسىنى ھاسىل قىلىدۇ، ئېرىتمىدە ئېلېكترولىت تەڭپۇڭلۇقى بولىدۇ، ئېلېكترولىت گىدروكسىدنىڭ سەرپ قىلىنىشى بىلەن تەڭپۇڭلۇق ئوڭغا قاراپ يۆتكىلىدۇ، شۇڭا رېئاكسىيەدىكى pH ئانچە ئۆزگەرمەيدۇ.

ناترىي كاربوناتنىڭ دەسلەپكى گىدرولىز جەريانى:

Na2CO3 ناترىي كاربونات +H2O سۇ = NaHCO3 ناترىي بىكاربونات +NaOH ناترىي گىدروكسىد

ناترىي كاربوناتنىڭ ئىككىنچى دەرىجىلىك گىدرولىز جەريانى:

NaHCO3 ناترىي بىكاربونات +H2O سۇ =H2CO3 كاربون كىسلاتاسى +NaOH ناترىي گىدروكسىد

ناترىي كاربوناتنىڭ دەسلەپكى گىدرولىزلانغان ئىئون تەڭلىمىسى:

(CO3) 2-كاربون كىسلاتاسى +H2O سۇ =HCO3- بىكاربونات +OH- گىدروكسىد

ناترىي كاربونات ئىككىنچى دەرىجىلىك گىدرولىزلانغان ئىئون تەڭلىمىسى:

HCO3- بىكاربونات +H2O سۇ =H2CO3 كاربون كىسلاتاسى +OH- گىدروكسىد

3، pH قىممىتىنى تەڭشەش ئۈچۈن قازان سۈيىگە ناترىي گىدروكسىد قوشۇشنىڭ ئاساسىي پرىنسىپى

ناترىي گىدروكسىد يەنە كاستىك سودا، كاستىك سودا، كاستىك سودا، كاستىك سودا دەپمۇ ئاتىلىدۇ، ئادەتتە ئاق پارچىسىمان، خىمىيىلىك فورمۇلاسى NaOH، ناترىي گىدروكسىد كۈچلۈك ئىشقارلىق خۇسۇسىيەتكە ئىگە، ناھايىتى چىرىتىشچان.

ناترىي گىدروكسىدنىڭ ئىئونلىشىش تەڭلىمىسى: NaOH=Na++OH-

قازان سۈيىگە ناترىي گىدروكسىد قوشۇش مېتال يۈزىدىكى قوغداش پەردىسىنى مۇقىملاشتۇرۇپ، قازاننىڭ يېمەكلىك سۈيى ۋە ئوچاق سۈيىنىڭ pH قىممىتىنى ياخشىلاپ، قازان ۋە تۇرۇبا يولىدىكى كىسلاتالىق يۇمشاتقۇچ سۇ ياكى مىنېرالسىزلاندۇرۇلغان سۇنىڭ چىرىشىنى ھەل قىلىپ، مېتال ئۈسكۈنىلىرىنىڭ چىرىشىدىن ساقلايدۇ.

4. قازان سۈيىنىڭ pH قىممىتىنى تەڭشەش ئۈچۈن ناترىي كاربونات ياكى ناترىي گىدروكسىد ئىشلىتىشنىڭ ئەۋزەللىكلىرى ۋە كەمچىلىكلىرى سېلىشتۇرۇلدى.

4.1 قازان سۈيى ئۈچۈن ناترىي كاربونات ۋە ناترىي گىدروكسىد بىلەن pH قىممىتىنى ئۆستۈرۈش سۈرئىتى ۋە ئىشلىتىش ئۈنۈمىنى ساقلاش ۋاقتى ئوخشىمايدۇ.

قازان سۈيىگە ناترىي كاربونات قوشۇش ئارقىلىق pH قىممىتىنى ئاشۇرۇش سۈرئىتى ناترىي گىدروكسىدنىڭكىدىن ئاستا. ناترىي كاربونات بۇفېر ئېرىتمىسى ھاسىل قىلغاچقا، ئۇنىڭ تەۋرىنىشى كىچىك، نىسبەتەن مۇقىم ۋە تەڭشەش ئاسان. قانداقلا بولمىسۇن، pH تەڭشەش دائىرىسى چەكلىك. ئوخشاش pH قىممىتىنى تەڭشىگەندە، ناترىي كاربوناتنىڭ مىقدارى ناترىي گىدروكسىدنىڭكىدىن چوڭ بولىدۇ. ئىشلىتىش ئۈنۈمى ئۇزۇن مۇددەت ساقلىنىدۇ، سۇنىڭ pH قىممىتىنى تۆۋەنلىتىش ئاسان ئەمەس.

ناترىي گىدروكسىد كۈچلۈك ئاساس ۋە كۈچلۈك ئېلېكترولىت بولۇپ، ناترىي گىدروكسىدنىڭ pH قىممىتىنى تەڭشەشتە ئۆزگىرىشچانلىقى چوڭ بولىدۇ، سۇ قوشۇلغاندىن كېيىن ناترىي گىدروكسىدنىڭ pH قىممىتىنى ئاشۇرۇش ئاسان، pH قىممىتىنى تېخىمۇ تېز ۋە بىۋاسىتە تەڭشىگىلى بولىدۇ، ئەمما ئاسانلا ئۆرۈۋېتىشكە بولمايدۇ، ناترىي كاربونات بىلەن سېلىشتۇرغاندا ئاز قوشۇش pH كۆرسەتكۈچى تەلىپىگە يېتىشى مۇمكىن، يەنى ناترىي گىدروكسىدنىڭ pH قىممىتى ئاشقان بولسىمۇ، قانداقلا بولمىسۇن، قوشۇلغان ناترىي گىدروكسىد مىقدارى كۆپ ئەمەس، يەنى سۇنىڭ گىدروكسىد گۇرۇپپىسىنىڭ كىسلاتاسىنى نېيتراللاشتۇرۇش ئىقتىدارى ئانچە ئېشىپ كەتمەيدۇ، pH قىممىتى تېزلا تۆۋەنلەيدۇ.

4.2 قازان سۈيىنىڭ pH قىممىتىنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن ناترىي كاربونات ۋە ناترىي گىدروكسىدنى ئارتۇقچە قوشۇشنىڭ كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان زىيىنى ئوخشىمايدۇ.

قازان سۈيىگە pH قىممىتىنى تەڭشەش ئۈچۈن ناترىي كاربوناتنى ئارتۇقچە قوشۇش قازان سۈيىنىڭ تۇز مىقدارىنى ۋە ئۆتكۈزۈشچانلىقىنى ئاشۇرىدۇ؛ قازان سۈيىدە بىكاربونات ئىئونلىرى كۆپ بولىدۇ، بىكاربونات ئىئونلىرى قىزىتىلغاندا ئاسانلا كاربون تۆت ئوكسىدقا پارچىلىنىدۇ. CO2 پار بىلەن ئىسسىقلىق ئالماشتۇرغۇچ ۋە قويۇق سۇغا كىرىدۇ. ناترىي كاربونات پار ۋە پار قويۇق سۇنىڭ pH قىممىتىنى تەڭشىيەلمەيلا قالماي، يەنە پار ۋە قويۇق سۇنىڭ pH قىممىتىنى تۆۋەنلىتىپ، ئىسسىقلىق ئالماشتۇرغۇچ ۋە قويۇق سۇ تۇرۇبىسىنى چىرىتىدۇ. پار قويۇق سۇدىكى تۆمۈر ئىئونلىرىنىڭ نېمىشقا ئۆلچەملىك سېرىق ياكى قىزىل رەڭدىن ئېشىپ كېتىشىنىڭ سەۋەبى.

ئوچاق سۈيىگە pH قىممىتىنى تەڭشەش ئۈچۈن ناترىي گىدروكسىدنى ئارتۇقچە قوشۇش قازان سۈيىنىڭ ئىشقارلىق مىقدارىنىڭ بەك يۇقىرى بولۇشىغا سەۋەب بولىدۇ، سۇ ۋە سودا پەيدا بولىدۇ. ناترىي گىدروكسىدنىڭ مىقدارىنى كونترول قىلىش ئاسان ئەمەس، ئارتۇقچە ئەركىن NaOH بولسا نىسبىي ئىشقارلىقنىڭ چوڭ بولۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، ئىشقارنىڭ چىرىشىمۇ ئۈسكۈنىلەرنىڭ چىرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئاپتور ئىشلەتكۈچىنىڭ ئورنىدا ئەينەك تالالىق كۈچەيتىلگەن پلاستىك دېبرىن باكىنىڭ ياماقلارغا تولغانلىقىنى كۆرگەن، بۇ باك دېبرىننىڭ pH قىممىتىنى تەڭشەش ئۈچۈن ناترىي گىدروكسىد ئىشلەتكەنلىكتىن چىرىگەن ۋە تۆشۈكلەنگەن. ناترىي گىدروكسىد پار ۋە پار قويۇقلىشىشىدىن قايتىپ كېلىدىغان سۇنىڭ pH قىممىتىنى تەڭشىيەلمەيدۇ، شۇنداقلا پار ۋە پار قويۇقلىشىشىدىن قايتىپ كېلىدىغان سۇ سىستېمىسى ئۈسكۈنىلىرى ۋە تۇرۇبا تورىنىڭ چىرىشىنى كونترول قىلالمايدۇ.

4.3 قازان سۈيىدە pH قىممىتىنى ئۆستۈرۈش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان ناترىي كاربونات ۋە ناترىي گىدروكسىدنىڭ بىخەتەرلىكى ئوخشىمايدۇ.

ناترىي كاربونات نىسبەتەن يېنىك، يېمەكلىك دەرىجىلىك ماتېرىيالغا تەۋە، ئازراق غىدىقلىنىش، ئازراق چىرىش، نورمال قول بىلەن تېگىشكە بولىدۇ، ئۇزۇن مۇددەت قولقاپ كىيىش كېرەك.

ناترىي گىدروكسىد خەتەرلىك، چىرىتىش كۈچىگە ئىگە ماددا بولۇپ، ئۇنىڭ ئېرىتمىسى ياكى چاڭ-توزانلىرى تېرىگە، بولۇپمۇ شىلىمشىق پەردىگە چېچىلىپ، يۇمشاق قاپارتما پەيدا قىلىپ، چوڭقۇر توقۇلمىلارغا سىڭىپ كىرىشى مۇمكىن. كۆيۈك يارىسى داغ قالدۇرىدۇ. كۆزگە چېچىلىپ، پەقەت مۈڭگۈز پەردىسىگە زىيان يەتكۈزۈپلا قالماي، يەنە كۆزنىڭ چوڭقۇر توقۇلمىلىرىغا زىيان يەتكۈزىدۇ. شۇڭا، مەشغۇلاتچى تېرىگە نېيترال ۋە سۇدىن قورقمايدىغان مەلھەم سۈرتۈشى، شەخسىي قوغداشنى ياخشى قىلىش ئۈچۈن خىزمەت كىيىمى، ماسكا، قوغداش كۆزەينىكى، رېزىنكا قولقاپ، رېزىنكا ئالدىلىق، ئۇزۇن رېزىنكا ئۆتۈك ۋە باشقا ئەمگەك قوغداش بۇيۇملىرىنى كىيىشى كېرەك.

بەزى ئىشلىتىش ۋە سىناق مىساللىرى تۆۋەندىكىلەرنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ: ناترىي گىدروكسىد ۋە ناترىي كاربونات نۆۋەت بىلەن ياكى ئارىلاشتۇرۇپ ئىشلىتىلسە، ئۇنىڭ ئىقتىسادىي ئۈنۈمى ۋە ئۈنۈمى پەقەت مەلۇم بىر pH تەڭشىگۈچنى ئىشلەتكەندىن ياخشى. قازان سۈيىنىڭ pH قىممىتى بەك تۆۋەن ئىكەنلىكى بايقالغاندا، pH قىممىتىنى تېز ئاشۇرۇش ئۈچۈن بىر قىسىم ناترىي گىدروكسىد قوشۇشقا بولىدۇ. ناترىي گىدروكسىد تولۇق ئېرىگەندىن كېيىن، سۇدىكى كاربوناتنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن بىر قىسىم ناترىي كاربونات قوشۇشقا بولىدۇ. بۇ، سۇنىڭ pH قىممىتىنىڭ تۆۋەنلىشىنى يېنىكلىتىدۇ؛ چۈنكى ناترىي كاربونات مىقدارىنى كۆپرەك قوشقىلى بولىدۇ، سۇدىكى كاربوناتلارنى ساقلاش ئىقتىدارى تېخىمۇ يۇقىرى بولىدۇ، شۇڭا ئادەتتە سۇ بىلەن تەمىنلەش ۋە قازان سۈيىنىڭ pH قىممىتىنى ساقلاش ئۈچۈن ناترىي كاربونات ئىشلىتىشكە بولىدۇ، پەقەت سۇنىڭ pH قىممىتى بەك تۆۋەن بولغاندا، ئاپتور pH قىممىتىنى تېز ئاشۇرۇش ئۈچۈن ناترىي گىدروكسىد ئىشلىتىشنى تەۋسىيە قىلىدۇ، شۇنداق بولغاندا بۇ ئىككىسى نۆۋەت بىلەن ئارىلاشتۇرۇلىدۇ، ئىقتىسادىي ۋە ياخشى ئۈنۈم بېرىدۇ.